Zasady gry w chińczyka
Chińczyk to wyścig pionków dookoła planszy. Każdy gracz ma cztery pionki w swoim kolorze. Rzucasz kostką i przesuwasz pionek o tyle pól, ile wypadło oczek. Wygrywa ten, kto pierwszy wprowadzi wszystkie pionki do swojego domku.
Chińczyk wywodzi się ze starej indyjskiej gry pachisi i w wielu krajach ma własną nazwę.
Opisujemy zasady, według których najczęściej gra się w Polsce. Inne odmiany, w tym brytyjskie ludo, podajemy jako warianty. Przed grą ustalcie, które z nich obowiązują przy waszym stole.
- Gracze
- 2-4
- Czas gry
- 20-40 min
- Co jest potrzebne
- Plansza, kostka i 16 pionków (po 4 w czterech kolorach)
Aktualizacja: 2 listopada 2026
Plansza i przygotowanie
Dookoła planszy biegnie trasa złożona z pól. W każdym rogu jest baza na cztery pionki jednego koloru. Obok bazy leży pole startowe w tym samym kolorze. Od trasy do środka planszy prowadzą cztery pola domku, też w kolorze gracza.
- Każdy wybiera kolor i stawia swoje cztery pionki w bazie tego koloru.
- Każdy rzuca raz kostką. Zaczyna ten, kto wyrzuci najwięcej oczek. Gdy kilka osób wyrzuci tyle samo, rzucają one jeszcze raz. Ten rzut tylko wyłania pierwszego gracza. Potem zaczyna on zwykłą kolejkę.
- Gra toczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Pionki też poruszają się w tę stronę.
Wyjście z bazy
Pionek wychodzi z bazy tylko po wyrzuceniu szóstki. Stawiasz go wtedy na swoim polu startowym. Potem rzucasz jeszcze raz i wykonujesz zwykły ruch.
Czasem żaden twój pionek nie stoi na trasie, bo wszystkie są w bazie albo w domku. W swojej kolejce masz wtedy do trzech rzutów. Rzucasz, aż wypadnie szóstka. Jeśli nie wypadnie w trzech rzutach, kolej przechodzi na następnego gracza. Dzieje się tak na początku gry i wtedy, gdy ktoś zbije twój ostatni pionek na trasie. Tak samo jest, gdy twój ostatni pionek z trasy wejdzie do domku.
Gdy masz już pionek na trasie, rzucasz tylko raz. Po szóstce wybierasz: wyprowadzasz nowy pionek albo przesuwasz któryś pionek o sześć pól.
Nowy pionek wychodzi tylko na wolne pole startowe. Jeśli stoi tam twój pionek, nowy nie wyjdzie, dopóki tamten nie zejdzie z pola startowego. Jeśli stoi tam pionek przeciwnika, twój nowy pionek go zbija.
Twój ruch
Rzucasz kostką i przesuwasz jeden ze swoich pionków o tyle pól, ile wypadło oczek. Rzutu nie można podzielić między dwa pionki.
Po szóstce rzucasz jeszcze raz. Każdy rzut to osobny ruch. Możesz nim przesunąć ten sam pionek albo inny. Każda następna szóstka daje jeszcze jeden rzut.
Pionki można przeskakiwać, swoje i cudze. Liczysz każde pole, także zajęte.
Na jednym polu może stać tylko jeden pionek. Nie możesz więc skończyć ruchu na polu zajętym przez własny pionek. Jeśli kończysz ruch na polu z pionkiem przeciwnika, zbijasz go (zobacz Zbijanie).
Jeśli możesz się ruszyć, musisz to zrobić. Gdy żaden twój pionek nie może się ruszyć, tracisz ten rzut.
Zbijanie
Zbijasz pionek przeciwnika, gdy kończysz ruch dokładnie na jego polu. Zbity pionek wraca do swojej bazy. Jego właściciel musi wyrzucić szóstkę, żeby znów go wyprowadzić.
Pionek, który tylko przeskakujesz, zostaje na miejscu. Bicie nie jest obowiązkowe, więc możesz ruszyć innym pionkiem. Za zbicie nie dostajesz dodatkowego rzutu.
Bezpieczne są tylko pola domku, bo wchodzi na nie wyłącznie ich właściciel. Na trasie pionek można zbić wszędzie, także na polu startowym.
Wejście do domku
Pionek okrąża całą planszę. Na końcu trasy skręca do środka i wchodzi na pola swojego domku. Do cudzego domku wejść nie można.
Do domku wchodzisz tylko dokładnym rzutem. Pionek musi stanąć dokładnie na wolnym polu domku. Nie można wyjść poza ostatnie pole. Gdy wyrzucisz za dużo oczek, ruszasz innym pionkiem albo tracisz rzut.
Pól domku nie trzeba zajmować po kolei. W domku możesz przeskakiwać własne pionki. Pionek, który już jest w domku, może przesunąć się dalej, jeśli stanie na wolnym polu.
Koniec gry
Wygrywa ten, kto pierwszy wprowadzi do domku wszystkie cztery pionki. Pozostali mogą grać dalej o kolejne miejsca. Gra kończy się, gdy poza domkiem zostaną pionki tylko jednego gracza.
Warianty
Brytyjskie ludo
Na brytyjskiej planszy trasa jest dłuższa, a domek ma pięć pól i kończy się trójkątem na środku. Na trójkąt też wchodzi się dokładnym rzutem. Inne różnice:
- Na wyjście z bazy masz zawsze tylko jeden rzut, także na początku gry.
- Trzecia szóstka z rzędu przepada. Nie ruszasz się, a kolej przechodzi dalej.
- Dwa twoje pionki mogą stać na jednym polu. Tworzą wtedy blokadę, której nie można zbić. Pionek przeciwnika, który zakończy ruch na blokadzie, wraca do swojej bazy.
- Przy wielu stołach przeciwnik nie może też przeskoczyć blokady.
Wyjście jedynką lub szóstką
Pionek wychodzi z bazy po wyrzuceniu jedynki albo szóstki. Dodatkowy rzut daje tylko szóstka. Krócej czeka się na start, co dobrze sprawdza się przy grze z małymi dziećmi.
Odbicie od końca
Rzut do domku nie musi być dokładny. Gdy oczek jest za dużo, pionek dochodzi do ostatniego pola domku i cofa się o resztę. Jeśli wtedy trafi na zajęte pole, nie może wejść do domku.
Bez zbijania
Pionków się nie zbija. Gdy ruch kończy się na zajętym polu, pionek staje na najbliższym wolnym polu za nim. Tak często gra się z małymi dziećmi.
Częste pytania
Czy trzeba wyrzucić szóstkę, żeby wyjść z bazy?
Tak. W podstawowych zasadach pionek wychodzi tylko po szóstce. W wielu rodzinach przy grze z dziećmi wystarcza też jedynka. Zobacz wariant "Wyjście jedynką lub szóstką".
Ile razy można rzucić, żeby wyrzucić szóstkę?
Trzy razy, gdy nie masz żadnego pionka na trasie, czyli wszystkie stoją w bazie albo w domku. Dzieje się tak na początku gry i wtedy, gdy ktoś zbije twój ostatni pionek na trasie. Tak samo jest, gdy ostatni pionek z trasy wejdzie do domku. Gdy masz pionek na trasie, rzucasz tylko raz.
Czy po szóstce rzuca się jeszcze raz?
Tak, po każdej szóstce. Najpierw wykonujesz ruch, potem rzucasz znowu. Nowy rzut to osobny ruch, więc możesz nim przesunąć inny pionek. Przy niektórych stołach sumuje się oba rzuty i przesuwa jeden pionek. To jednak domowy zwyczaj.
Co się dzieje po trzech szóstkach z rzędu?
W podstawowych zasadach nic szczególnego - rzucasz dalej. Trzecia szóstka przepada tylko w brytyjskim ludo. W niektórych wydaniach dodatkowy rzut dostajesz tylko raz, nawet gdy znów wypadnie szóstka.
Jak zbija się pionki w chińczyku?
Kończysz ruch na polu, na którym stoi pionek przeciwnika. Ten pionek wraca do bazy i znów czeka na szóstkę. Pionek, który tylko przeskakujesz, zostaje na miejscu.
Czy za zbicie dostaje się dodatkowy rzut?
W podstawowych zasadach nie. Dają go niektóre gry na telefon. Jeśli do tego przywykliście, ustalcie to przed grą.
Czy bicie jest obowiązkowe?
Nie. Możesz ruszyć innym pionkiem, nawet gdy możesz zbić. Niektórzy grają z obowiązkiem bicia, więc ustalcie to przed grą.
Czy można przeskoczyć własny pionek albo postawić dwa na jednym polu?
Przeskakiwać wolno każdy pionek, także własny. Nie można jednak postawić dwóch pionków na jednym polu, więc wybierasz inny ruch. Blokady z dwóch pionków są zasadą brytyjskiego ludo. Zobacz wariant "Brytyjskie ludo".
Czy do domku trzeba wejść dokładnym rzutem?
Tak. Pionek musi stanąć dokładnie na wolnym polu domku. Gdy wyrzucisz za dużo oczek, ruszasz innym pionkiem albo tracisz rzut. Przy niektórych stołach pionek odbija się od końca. Zobacz wariant "Odbicie od końca".
Czy po szóstce trzeba wyprowadzić nowy pionek?
Nie. Możesz wyprowadzić nowy pionek albo przesunąć inny o sześć pól. Pamiętaj, że dopóki twój pionek stoi na polu startowym, następny nie wyjdzie z bazy.
Czy pionek na polu startowym jest bezpieczny?
W podstawowych zasadach nie. Bezpieczne są tylko pola domku. Gdy wyprowadzasz pionek, a na twoim polu startowym stoi przeciwnik, zbijasz go. Przy niektórych stołach pole startowe chroni pionek, więc ustalcie to przed grą.
Kto zaczyna grę?
Ten, kto wyrzuci najwięcej oczek. W wielu instrukcjach zaczyna najmłodszy gracz. Oba sposoby są w porządku.
Co zrobić, gdy nie mogę się ruszyć?
Tracisz ten rzut i kolej przechodzi dalej. Jeśli jednak wypadła szóstka, i tak rzucasz jeszcze raz.
Czy w chińczyka można grać we dwoje?
Tak. Usiądźcie po przeciwnych stronach planszy. Niektórzy biorą wtedy po dwa kolory i grają ośmioma pionkami.
Czy chińczyk i ludo to ta sama gra?
Prawie. To odmiany tej samej starej gry. W każdym kraju gra się w nią trochę inaczej. Brytyjskie ludo różni się głównie blokadami i karą za trzecią szóstkę. Zobacz wariant "Brytyjskie ludo".
Zapisuj rozgrywki
Zapisuj partie każdej gry, w którą grasz. Zobacz, kto najczęściej wygrywa i w co gracie najwięcej.