Zasady gry w warcaby

Cel gry

Wygrywasz, gdy przeciwnik nie ma żadnego ruchu. Najczęściej zbijasz wtedy wszystkie jego figury. Możesz też tak zablokować jego figury, że żadna nie będzie mogła się ruszyć.

Figury chodzą tylko po skosie, więc zawsze stoją na ciemnych polach. Figurą nazywamy zarówno pionek, jak i damkę.

Plansza i ustawienie

Plansza ma 64 pola w dwóch kolorach. Gra się tylko na ciemnych polach, a tych jest 32.

Połóż planszę tak, żeby każdy gracz miał ciemne pole w lewym rogu przy sobie. Jeden gracz ma 12 białych pionków, drugi 12 czarnych.

1. Każdy ustawia swoje pionki na ciemnych polach trzech najbliższych rzędów.
2. Dwa środkowe rzędy zostają puste.
3. Zaczyna gracz z białymi pionkami. Potem gracze ruszają się na zmianę, po jednym ruchu.

Ruch pionka

Pionek przesuwa się o jedno pole po skosie do przodu: w lewo albo w prawo. To pole musi być wolne. Poza biciem pionek nigdy się nie cofa ani nie chodzi w bok.

W każdym ruchu przesuwasz jedną figurę. Nie możesz pominąć ruchu. Jeśli masz bicie, musisz bić zamiast zwykłego ruchu (zobacz Bicie).

Bicie

Bijesz, przeskakując figurę przeciwnika. Musi ona stać na sąsiednim polu po skosie, a pole tuż za nią musi być wolne. Twój pionek przeskakuje ją i staje na tym wolnym polu. Przeskoczona figura jest zbita i schodzi z planszy.

• Pionek bije do przodu i do tyłu.
• Możesz zbić pionek albo damkę.
• Nie wolno przeskakiwać własnych figur.
• Nie przeskoczysz dwóch figur stojących tuż obok siebie na jednej przekątnej, bo między nimi nie ma wolnego pola.

Bicie jest obowiązkowe. Jeśli którakolwiek z twoich figur może bić, musisz bić w tym ruchu. Zwykłego ruchu nie wolno wtedy zrobić.

Po każdym przeskoku sprawdź, czy ta sama figura może bić dalej. Jeśli tak, musi bić dalej, także w innym kierunku. Takie bicie wielokrotne to jeden ruch.

Zbite figury zdejmujesz dopiero wtedy, gdy skończysz całe bicie. Do tego czasu stoją na planszy i zagradzają drogę. Tej samej figury nie wolno przeskoczyć drugi raz. Przez to samo wolne pole możesz natomiast przejść kilka razy.

Bicie jak największej liczby figur

Gdy możesz bić na kilka sposobów, musisz wybrać bicie, które zbija najwięcej figur przeciwnika. To najważniejsza zasada bicia.

• Liczy się tylko liczba zbitych figur. Damka przeciwnika liczy się jak jeden pionek.
• Bicie damką nie ma pierwszeństwa przed biciem pionkiem.
• Gdy dwa bicia zbijają tyle samo figur, wybierasz dowolne z nich.

Przykład: pionkiem możesz zbić trzy pionki, a damką tylko jedną damkę. Musisz bić pionkiem, bo w ten sposób zbijesz więcej figur.

Damka

Pionek zostaje damką, gdy zakończy ruch na ostatnim rzędzie, po stronie przeciwnika. Na pionek kładzie się drugi pionek tego samego koloru. Damka może ruszyć się dopiero w twoim następnym ruchu.

Jeśli pionek podczas bicia dojdzie do ostatniego rzędu, ale musi bić dalej i skończy ruch gdzie indziej, zostaje zwykłym pionkiem. Damką zostaje tylko wtedy, gdy na ostatnim rzędzie skończy bicie.

Damka chodzi po skosie do przodu i do tyłu, o dowolną liczbę wolnych pól. Nie może przeskakiwać własnych figur.

Damka bije z daleka. Figura przeciwnika może stać na tej samej przekątnej w dowolnej odległości. Pola między nią a damką muszą być wolne, a za nią musi być co najmniej jedno wolne pole. Damka przeskakuje figurę i staje na dowolnym wolnym polu za nią.

Jeśli z któregoś z tych pól damka może bić dalej, musi stanąć właśnie tam i bić dalej. Tak jak pionek, damka może w jednym biciu zmieniać kierunek.

Damkę może zbić zarówno pionek, jak i damka przeciwnika.

Koniec gry i remis

Wygrywasz, gdy przeciwnik w swojej kolejce nie może wykonać żadnego ruchu. Dzieje się tak, gdy zbijesz wszystkie jego figury albo gdy wszystkie jego figury są zablokowane. Wygrywasz też, gdy przeciwnik się podda.

Remis jest wtedy, gdy:

• obaj gracze zgodzą się na remis;
• ta sama pozycja powtórzy się po raz trzeci przy ruchu tego samego gracza;
• żaden z graczy nie może już wygrać, na przykład gdy każdemu została tylko jedna damka.

Na turniejach przepisy dodają jeszcze limity ruchów. Jeśli przez wiele ruchów ruszają się tylko damki i nikt niczego nie zbija, partia kończy się remisem. Podobnie jest w końcówkach, w których jeden gracz ma już tylko jedną damkę. Przeciwnik ma wtedy na wygraną niewiele ruchów. Dokładne liczby podaje kodeks Polskiego Związku Warcabowego.

W domu takie liczenie zwykle nie jest potrzebne. Gdy widzicie, że nikt nie może wygrać, po prostu umówcie się na remis. Potem zagrajcie następną partię i zamieńcie się kolorami.