Zasady gry w lisa i gęsi

Plansza

Plansza ma kształt krzyża o czterech równych ramionach. Ma 33 pola. Polem jest każdy punkt, w którym spotykają się linie. Pionki stawiasz na tych punktach, a nie w kratkach między liniami.

Wyobraź sobie kwadratową siatkę 7 na 7 punktów. Z każdego rogu usuń kwadrat 2 na 2 punkty. Zostają 33 punkty, które tworzą krzyż. Jego środek to kwadrat 3 na 3 pola. Każde ramię ma 3 pola szerokości i 2 pola długości. Przez środek planszy biegną trzy pełne rzędy po 7 pól.

Linie łączą każde pole z sąsiednimi polami: po lewej, po prawej, nad nim i pod nim. Pionki chodzą tylko po liniach, z pola na sąsiednie pole. Na niektórych planszach są też linie ukośne. To wariant, więc przed grą ustalcie, czy z nich korzystacie.

Nie masz planszy? Narysuj 33 punkty i linie na kartce, a za pionki weź monety lub guziki. Nada się też plansza do samotnika, bo ma 33 otwory w tym samym układzie.

Przygotowanie

1. Ustalcie, kto gra lisem, a kto gęsiami. Najuczciwiej zagrać dwa razy i za drugim razem zamienić się stronami.
2. Obróćcie planszę tak, żeby jedno ramię było skierowane do gracza z gęsiami. To ramię jest domem gęsi.
3. Postawcie 6 gęsi na wszystkich polach domu gęsi.
4. Pozostałe 7 gęsi postawcie w całym rzędzie, który przylega do domu gęsi.
5. Postawcie lisa na środkowym polu planszy.
6. Zaczynają gęsi.

Sprawdźcie: na planszy stoi 13 gęsi i 1 lis, a 19 pól jest wolnych.

Ruchy

Gracze wykonują ruchy na zmianę. W swojej turze przesuwasz jeden pionek po linii na sąsiednie wolne pole. Ruchu nie można pominąć.

• Lis chodzi w dowolną stronę: do przodu, do tyłu i w bok.
• Gęś też chodzi w dowolną stronę, więc może się cofać.
• Gracz z gęsiami sam wybiera, którą gęś przesunąć. W jednej turze rusza się tylko jedna gęś.
• Gęsi nigdy nie przeskakują i nie mogą zbić lisa. Mogą go tylko blokować.

Bicie

Lis zbija gęś, przeskakując ją jak w warcabach. Gęś musi stać na polu obok lisa, połączonym z nim linią. Pole tuż za nią, na tej samej prostej, musi być wolne. Lis staje na tym polu, a zbita gęś schodzi z planszy do końca gry.

Po skoku lis może skakać dalej, jeśli obok niego stoi kolejna gęś, a tuż za nią jest wolne pole. Między skokami wolno mu zmienić kierunek. Taka seria skoków to jeden ruch, więc lis może zbić naraz kilka gęsi.

• Lis nie przeskoczy dwóch gęsi, które stoją obok siebie w jednej linii. Potrzebuje wolnego pola, żeby wylądować.
• Bicie nie jest obowiązkowe. Lis może zamiast tego zwyczajnie się przesunąć. Serię skoków może przerwać po każdym skoku.

Koniec gry

Gęsi wygrywają, gdy lis nie może się ruszyć. Wszystkie pola wokół niego są zajęte, a żadnej gęsi nie da się zbić.

Lis wygrywa, gdy na planszy zostanie 5 gęsi lub mniej, czyli po zbiciu 8. Tak małe stado prawie nigdy nie zdoła go już zablokować. Dlatego uznaje się, że lis wygrał.

Każda ze stron może też poddać się wcześniej, gdy widać, że przegra. Czasem żadna strona nie może nic osiągnąć, a ruchy tylko się powtarzają. Wtedy umówcie się na remis albo grajcie, aż ktoś się podda.

Wskazówki na pierwszą grę

• Gęsi: przesuwaj je zwartym szeregiem. Pilnuj, żeby pole za każdą gęsią z pierwszego szeregu było zajęte. Wtedy lis nie ma gdzie wylądować.
• Gęsi: nie zostawiaj luk. Lis, który przedostanie się za szereg, łatwo bije gęsi od tyłu.
• Gęsi: końce ramion to pułapki na lisa. Zepchnij go w głąb ramienia i zamknij mu wyjście.
• Lis: trzymaj się otwartego środka. Szukaj gęsi z wolnym polem za plecami i czekaj na błąd przeciwnika.